Dit is de Chiesa del Purgatorio, en als je naar het houten portaal kijkt, kun je begrijpen dat dit geen subtiele kerk is. Kijk goed naar het portaal en je zult zien dat het zesendertig panelen heeft en dat elk paneel een schedel bevat. Wat interessant is, is dat deze niet identiek zijn. De schedels in de bovenste rij dragen individuele hoofddeksels: mijters voor bisschoppen en kronen voor heersers. Maar de schedels in de onderste rij zijn kaal en onversierd. Deze zouden gewone burgers kunnen zijn, ontdaan van alle wereldse onderscheidingen. Hier komt het duistere grappige deel. Hun plaatsing op de deur werd niet bepaald door hun deugdzaamheid in het leven, maar door hoeveel hun families bijdroegen aan de bouw van de kerk. Hoe meer je betaalde, hoe hoger en prominenter je schedel zou zijn. Dus zelfs in de dood, waar het hele theologische punt van het vagevuur is dat alle zielen gelijk zijn voor God, kochten de rijken zich letterlijk een betere positie. Ik vraag me af wat de doden te zeggen hebben over deze hypocrisie! Als je boven de deur naar het tympaan kijkt, zie je twee volledige skeletten, de een met een zeis en de ander met een zandloper, die de ingang bewaken. Dit zijn de dood en de tijd. Ze flankeren een centraal embleem — een schedel te midden van vlammen die een kronkelende ziel wiegt, wat het vagevuur oproept. En daaronder kun je een Latijnse inscriptie uit het Boek van Job zien. Er staat: “MISEREMINI MEI… SALTEM VOS AMICI MEI,” wat betekent “Heb medelijden met mij, tenminste jullie, mijn vrienden.” Deze kerk werd in het begin van de achttiende eeuw gebouwd en de broederschap erachter had een veelzeggende oorsprong. Ze waren een unieke religieuze groep bekend als de Confraternita delle Anime del Purgatorio, of de Broederschap van Herders. Het was een broederschap die voornamelijk bestond uit lokale herders en veehouders, wiens leven nauw verbonden was met het platteland rond Matera. In een tijd waarin herder zijn een belangrijk onderdeel was van de lokale economie, kwamen deze mannen samen, niet alleen voor werk en gemeenschap, maar ook voor religieuze toewijding. De broederschap werd opgericht om te bidden voor en ondersteuning te bieden aan de zielen die geloofden vast te zitten in het vagevuur, wat betekent zielen gevangen in een limbo tussen hemel en hel. Leden verzamelden donaties en organiseerden missen gewijd aan het helpen van deze zielen om de hemel te bereiken. Nog een ding over deze plek. In de nachten rond de eerste en tweede november, wat Allerzielen is, hield de traditie van Matera in dat een langzame, stille, angstaanjagende processie van de doden door de Sassi trok. Geesten met brandende kaarsen. De meest voorkomende verschijning was een monnik gekleed in het wit. Op die nachten bleef de hele stad binnen, op slot en stil. Gezien dit de kerk van het vagevuur is, zou ik zeggen dat de processie zijn route verstandig heeft gekozen. Hoewel de buitenkant macaber lijkt, wat opzettelijk was, zijn de interieurs van deze kerk levendig kleurrijk. Dus, als de kerk open is, kun je binnenstappen, want de toegang hier is gratis. Volg de aanwijzingen op de kaart om ons volgende stop te bereiken.