Recht voor ons bevindt zich een opmerkelijk stuk steen dat een groter verhaal vertelt dan het op het eerste gezicht lijkt. Dit is het "Joodse Privilege van twaalfhonderdzesenzestig," een uitgehouwen document dat hier in de kathedraal is geplaatst door aartsbisschop Engelbert de tweede. In een tijd waarin Joden in heel Europa vaak gevaar liepen, diende deze steen zowel als bescherming als proclamatie. Zie je, in het middeleeuwse Keulen stond de Joodse gemeenschap onder de directe bescherming van de aartsbisschop. Maar deze bescherming had een prijs. Joden betaalden speciale belastingen en heffingen in ruil voor juridische zekerheid. Om duidelijk te zijn, het was geen liefdadigheid. De aartsbisschop zag de Joodse gemeenschap als een waardevol economisch bezit, direct onder zijn controle, waardoor inmenging van lokale edelen of stadsambtenaren werd omzeild. Dus waarom een juridisch document in de kathedraal plaatsen, uitgehouwen in steen? De meeste documenten werden toen op perkament geschreven en opgeborgen. Maar dit document werd openbaar gemaakt, uitgehouwen voor de eeuwigheid. Het plaatsen ervan in de kathedraal had een specifieke bedoeling. Kerkinterieurs waren heilig en beschermd. Het beschadigen van iets binnenin was niet alleen illegaal, het was heiligschennis. Door de steen hier te plaatsen, maakte de aartsbisschop een krachtig statement: deze rechten waren heilig en onaantastbaar. De rechten die in de tekst worden beschreven, omvatten drie hoofdpunten: ten eerste had de Joodse gemeenschap het recht om hun doden vrijelijk te begraven, zonder inmenging of extra kosten. Ten tweede moesten Joden gelijk behandeld worden wat betreft belastingen, douane en tol binnen de territoria van de aartsbisschop. En derde—misschien wel het economisch meest significante punt—ze hadden een monopolie op het uitlenen van geld tegen rente. Christenen mochten dit niet openlijk doen. Dit monopolie was niet alleen symbolisch. De aartsbisschop leende zelf vaak grote sommen van Joodse kredietverstrekkers. Het waarborgen van hun juridische status verzekerde ook zijn eigen toegang tot krediet. Dus wanneer we naar deze steen kijken, kijken we niet alleen naar een relikwie. We zien een middeleeuws juridisch contract, een financiële strategie en een teken van delicate coëxistentie. Net als bij deze stop, zul je in de hele rondleiding andere scènes vinden die aspecten van het Joodse leven in die periode uitbeelden.