Miejsce, w którym teraz stoisz, to nie tylko plac. To miejsce narodzin psychologicznego terminu znanego na całym świecie: syndrom sztokholmski. Poszukaj budynku z blado kamienną elewacją z zegarem i złotymi wskazówkami na fasadzie. To było biuro Kreditbanken, i tutaj wszystko się zaczęło. Z pewnością znasz to wyrażenie. Opisuje ono zjawisko, w którym zakładnicy zaczynają odczuwać empatię, współczucie, a nawet lojalność wobec swoich porywaczy. I tak, termin ten został ukuty właśnie tutaj, dwudziestego trzeciego sierpnia tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego trzeciego roku. To, co nastąpiło potem, jest powszechnie uważane za jeden z najdziwniejszych napadów na bank we współczesnej historii. Rozpoczęło się to w biały dzień. Szwedzki złodziej bankowy o imieniu Jan-Erik Olsson spokojnie przeszedł przez ten plac w kierunku banku, niosąc pistolet maszynowy. Według szwedzkich standardów było to bardzo przesadne. Nawet próbował przebrać się za amerykańskiego turystę, głośno ogłaszając po angielsku „Impreza zaraz się zacznie”. Następnie wystrzelił broń w sufit. Klienci natychmiast uciekli, pozostawiając czterech pracowników banku, trzy kobiety i jednego mężczyznę, którzy uruchomili cichy alarm. Przybyło dwóch policjantów, wprost wchodząc w chaos. Jeden został postrzelony w rękę. Drugi został zmuszony do siedzenia na krześle i śpiewania w kółko tej samej piosenki „Samotny Kowboj”, podczas gdy złodziej przechadzał się po pomieszczeniu. W ciągu kilku minut Norrmalmstorg wypełnił się policjantami, dziennikarzami i gapiów. Snajper zajął pozycję na pobliskim dachu, celując w podejrzanego, podczas gdy obok niego stał kamerzysta telewizyjny, obaj „chcąc strzelać” na bardzo różne sposoby. Była to pierwsza transmitowana na żywo zbrodnia w historii szwedzkiej telewizji. Gdy Jan-Erik Olsson wziął zakładników w Kreditbanken, zaczął stawiać żądania, które stawały się coraz bardziej teatralne. Najpierw poprosił o trzy miliony koron szwedzkich, domagając się ich zarówno w szwedzkiej, jak i obcej walucie. Następnie sprecyzował, że nie chce tylko samochodu, ale szybkiego pojazdu pozwalającego na ucieczkę, wystarczająco mocny, by wyprzedzić policję. Co dziwne, władze spełniły jego żądanie, dostarczając Forda Mustanga, zatankowanego i zaparkowanego tuż przed bankiem. Ale Olsson na tym nie skończył. Domagał się broni i sprzętu ochronnego, takich jak dodatkowe pistolety, hełmy i kamizelki kuloodporne, wierząc, że będą mu potrzebne, aby uciec żywy. Ponownie negocjacje trwały dalej zamiast zakończyć impas. Następnie padło najbardziej zdumiewające żądanie. Olsson nalegał, aby jego przyjaciel i były współwięzień, Clark Olofsson, został zwolniony z więzienia i przyprowadzony do banku. Olofsson nie był drobnym przestępcą. Odsiadywał wyrok za wielokrotne rabunki z bronią w ręku. Jednak niewiarygodnie, władze się zgodziły. Przetransportowali go przez Sztokholm, eskortowali do banku i zamknęli drzwi za nim. Ostatecznie Olsson zażądał bezpiecznego wyjścia z banku, z zakładnikami jako ludzką tarczą. To była jedna linia, której policja odmówiła przekroczenia. Mógł wziąć pieniądze, samochód, nawet swojego wspólnika, ale nie zakładników. Więc Olsson dokonał wyboru. Zamiast wyjść, cofnął się do sejfu bankowego, rozpoczynając napięty impas, który trwał sześć dni. Co nastąpiło potem, było jeszcze bardziej intrygujące. Odtwórz następny utwór, aby usłyszeć resztę tej historii.