Witamy w Bryggen. Te kolorowe drewniane budynki, opierające się jeden o drugi wzdłuż portu, są wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Był to jeden z pierwszych dwóch norweskich wpisów, obok Kościoła Słupowego w Urnes. To, co widzisz, to przetrwały front starego Hanzeatyckiego nabrzeża, gdzie niemieccy kupcy przechowywali, handlowali i kontrolowali dorsza, który uczynił Bergen bogatym. Obecne budynki zostały odbudowane po wielkim pożarze, o którym Ci wspominałem. Co ciekawe, zostały zbudowane na tych samych średniowiecznych fundamentach przy użyciu tych samych technik. Jak wcześniej wspomniałem, Bergen było niszczone przez pożary na przestrzeni kilku stuleci. Po pożarze w połowie XX wieku, wkroczyli archeolodzy i odkryli coś zdumiewającego. Znaleźli ponad trzysta tysięcy średniowiecznych artefaktów i sześćset siedemdziesiąt runicznych inskrypcji na drewnie i kości, opisanych jako „najważniejsze znalezisko runiczne XX wieku.” Co ciekawe, te runy nie są formalnymi inskrypcjami czy królewskimi dekretami. To codzienne zapiski zwykłych ludzi. Jedna inskrypcja brzmi: „Ást min, kyss mik” — „Moja kochana, pocałuj mnie.” Inna po prostu mówi: „Gyða mówi, żebyś poszedł do domu.” Jedno wyżłobienie nawet wzywa Thora i Odyna, co pokazuje, że dawne pogańskie wierzenia trwały długo po przybyciu chrześcijaństwa. W innym inskrypcja pokazuje mieszankę kultur: norweski poemat miłosny obok wiersza z Wergiliusza—„Omnia vincit amor,” co oznacza „miłość zwycięża wszystko.” Ktoś tutaj znał zarówno lokalne tradycje, jak i klasyczną literaturę łacińską, rzeźbiąc to w drewnie. Jest też bardziej tajna wiadomość—kiedyś ukryta pod woskiem—nakłaniająca kogoś do zmiany stron podczas dwunastowiecznej wojny domowej. I oczywiście, są jeszcze inne inskrypcje, które… powiedzmy, nie całkiem nadają się na towarzystwo. Te runy dowiodły, że alfabet runiczny był wciąż używany na co dzień w XIV wieku, znacznie później niż przypuszczali uczeni. Przed znalezieniem tych inskrypcji, istniały wątpliwości, czy runy były kiedykolwiek używane do czegoś więcej niż inskrybowanie imion i poważnych fraz. To pokazało codzienne zastosowanie run tutaj. Oto kolejna interesująca historia o Bryggen. Podczas okupacji nazistowskiej, grupa młodych Norwegów utworzyła komórkę ruchu oporu zwaną Grupą Theta. Utworzyli ukryte pomieszczenie radiowe głęboko w zaułkach w przestrzeni zaledwie szesnastu metrów kwadratowych. Stamtąd nadawali pozycje i ruchy niemieckich okrętów marynarki do Brytyjczyków, pomagając śledzić i ostatecznie zatapiać cele. Ironią losu jest to, że wybrali ukrycie się w starym niemieckim kwartale. Zostali odkryci, gdy niemiecki żołnierz przypadkowo przeszedł przez spróchniałą deskę podłogową i wpadł do ich przestrzeni. Co niezwykłe, nikt z grupy nie został schwytany, ponieważ już uciekli. W środku zostawili pułapkę z TNT ukrytą w szafce. Nie udało jej się wybuchnąć. Gdyby tak się stało, mogłaby zniszczyć całe Bryggen. Pokój jest teraz Muzeum Theta, otwarte w ograniczonych godzinach latem. Teraz podążaj za mapą do budynku, który znajduje się na tej promenadzie, gdzie kontynuuję opowieść o niektórych praktykach hanzeatyckich.